Tegen de stroom in

Foto bij column Ted Chiradia, Filmhuis O42 Nijmegen

Zondagmiddag was ik bij een voetbalwedstrijd. Had afgesproken met een vriend. Als professioneel fotograaf moest hij een paar plaatjes maken van de strijd tussen de dames I van Trekvogels en Eldenia. Zo was ik weer eens bij die sympathieke club uit Nijmegen Oost, waar ik altijd het gevoel heb dat dit een van de weinige plekken is waar de elite en het gewone volk nog samenkomen. Het vrouwenteam van de Trekvogels is het best presterende en hoogst gekwalificeerde vrouwenvoetbalteam van Nijmegen. Het verdient daarom veel aandacht en lof. Een echte Nijmegen-Arnhem derby dit keer, waar het hard tegen hard ging! Toen ik na een tijdje omkeek zag ik tot mijn verbazing helemaal geen Nijmeegs publiek voor die thuisspelende meiden. Helemaal niemand! Alleen tientallen Arnhemse supporters.

Onwillekeurig moest ik denken aan ons filmhuis. Ook heel vaak een mooi en zeer gewaardeerd programma. En niet altijd veel publiek… maar helemaal geen?

Op dit moment vertonen we vol overtuiging Leaning into the Wind. Een film die, hoewel voor een klein publiek, de liefhebbers gelukkig weten te vinden. Over omgevingskunstenaar Andy Goldsworthy die zich met zijn kunstcreaties lijkt te voegen naar de natuur. Zoals de natuur, verandert zijn werk en zoals de natuur, vergaat zijn werk. Ritmisch, filosofisch, meditatief en daarmee voor mij absolute kunst. Onbewust bijna de ultieme Filmhuis O42 film.

Net als overigens Touch Me Not, van de Roemeense Adina Pintilie. Geen gewone film, geen documentaire, maar een project: een persoonlijke zoektocht van de regisseuse en haar drie protagonisten naar intimiteit en wat het betekent om volwaardig mens te zijn. Beide films die stemmen tot nadenken, tot reflectie.

Deze zomer was ik een paar dagen in Caneva, een klein plaatsje in Noord Italië, even terug naar mijn oorsprong. Zo’n 15 km daar vandaan ligt Palu di Livenza, een drassig gebied waar resten gevonden zijn van prehistorische paalwoningen uit 5000 voor Christus. Juist in dit gebied, dat op de Unesco Erfgoedlijst prijkt, vond deze zomer een National Land Art Meeting plaats. Projecten en exposities van diverse omgevingskunstenaars en kunststudenten. Allen geïnspireerd, in meer of mindere mate, door het werk van Andy Goldsworthy. Blijk ik in juli dus al door projecten van Goldsworthy gewandeld te hebben... Onbewust!

Of toch niet? Moeilijk te vatten, zo’n toeval. Ik stond lang stil bij een werkstuk van takken, een vis, min of meer zwemmend tegen de stroom in. Geen betere metafoor voor ons filmhuis, dacht ik nog.

David Lynch, ‘the Master of Weird’ is een andere kunstenaar en cineast die kan spelen met ons bewustzijn en onze fantasie. Van deze tovenaar van het surrealisme deze week drie gerestaureerde meesterwerken. Zijn meest bekroonde werk (acht Oscarnominaties) The Elephant Man en natuurlijk de meesterlijke cult, Mulholland Drive, waarin droom en werkelijkheid met elkaar op de loop gaan. We waren in 2001 in een klap allemaal verliefd op Naomi Watts. En ik kocht onbewust dezelfde bril als de mislukte en gemankeerde regisseur in de film… Of toch bewust?

En Lost Highway? Daar niets over te melden? Vooruit dan! Het was tijdens het filmfestival in Venetië op het terras van Hotel Excelsior. Een onopvallende actrice deelt handtekeningen uit. Een Italiaan, dolblij met haar zijn handtekening op zijn servet, vraagt aan mij: “van wie is deze?” Ik wist het ook niet. Bleek het Patricia Arquette uit Lost Highway te zijn. Pas later echt beroemd geworden met de NBC-serie Medium.

Ted Chiaradia

Bezig met laden