Adieu

Filmhuis O42 Nijmegen Heb jij ook weleens van die momenten dat je je afvraagt waar je mee bezig bent, wat het voor zin heeft? Ik wel, ik heb in de herfst altijd last van novemberblues. Laatst kwam ik een oude bekende tegen en meteen de vraag: ‘Woon jij nog steeds in dat Nijmegen, en zeker iets met fil..? ‘Dat Nijmegen’ heeft me zo’n beetje mijn hele leven achtervolgd. Vroeger in de Randstad kwam daar ook meteen zo’n Dries van Agt-imitatie overheen. Toch niets mis mee, met Nijmegen? Nog steeds een mooie stad-in-between, beetje dorps, beetje zuiders, natuur in de buurt, beetje normaal nog. En veel cultuur, naar het schijnt. Dit weekend het grootste wetenschapsfilmfestival van Europa en binnenkort De Wintertuin, het grootste literatuurfestijn. En elke zomer de grootste ‘March of the World’. Dan hebben we het nog niet eens over het grootste artplex van Europa, het beste poppodium van Nederland en de concertzaal met de veelgeroemde akoestiek. En met de Nieuwe Winkel inmiddels een restaurant in de Top 100. Ergens in die provinciestad verscholen ligt dan ook nog een klein filmhuis, met een eigenzinnige programmering. Iets van beeldende cinema, die prikkelt, verheft en troost…
 
Op sombere momenten denk ik, moeten ze er niet mee stoppen, met dat kleine Filmhuis? Het statement is immers inmiddels wel gemaakt: ‘Vroeger was het beter, er was meer passie voor echte filmkunst!’ Zwelgen in het verleden heeft geen zin, de tijden veranderen. En met dat ‘retropia-sentiment’ komt alleen maar het slechte in de mens boven: Brexit, America First, boreaal denken… Met welke programmering zou zo’n klein filmhuis dan afscheid moeten nemen? Welke film is de perfecte laatste, de allermooiste? Weet jij het: Tarkovski, Stalker of De Spiegel, Béla Tarr met The Turin Horse, Tsai Ming-lian met Vive L’Amour, of Fellini met Otto E Mezzo?
 
Al die prachtfilms hebben ze al vertoond. Is de missie volbracht soms en het einde nabij? Als ik naar de programmering deze week van Filmhuis O42 kijk allerminst. Ze zijn nog steeds ‘kicking and alive’ met een opmerkelijk actuele en urgente programmering: #MeToo, rassendiscriminatie, slavernij, actie, horror, historie, literatuur en filmkunst. Ik noem in de eerste plaats het veel te weinig vertoonde Nina Wu van de Taiwanese filmmaker Midi Z. Deels gebaseerd op de eigen ervaringen van hoofdrolspeelster Ke-Xi Wu en deels op het schandaal rond Harvey Weinstein. Een surrealistisch hellegang van een jonge actrice op de eerste schreden van haar carrière. Stijlvol en provocatief en beschouwd als het eerste #MeToodrama. En dan de psychologische thriller Luce, van de Nigeriaanse-Amerikaanse filmmaker Julius Onah. Over een uit Eritrea geadopteerde modelleerling, goed atleet en debater, die na een thesis over koloniaal geweld in een proces van verdachtmakingen en vooroordelen terechtkomt. De ideale schoonzoon of toch het vleesgeworden kwaad voor het huidige Amerika?
En voor de echte mannen – zijn die er nog in Nijmegen? –: The Gangster, the Cop, the Devil. Snoeihard en overdonderend uit Zuid-Korea, het land van de meesterlijke, gestileerde misdaadfilms. Volgens Dana Linssen in de NRC ‘breinloos genieten van bikkelharde actie…’ Geen betere afdronk na al die wetenschapsfilms, zou je denken!
En dan natuurlijk nog steeds, zolang het nog kan, het mooiste, het allermooiste, de films van de absolute filmpoëet Andrej Tarkovski.
 
Of ze het nog lang volhouden daar aan de Oranjesingel 42, we zullen zien. Zullen we het missen, dat eigenwijze filmhuis? Ik weet het eigenlijk niet. Wat ik echt mis? Sesamstraat op een vaste tijd op het publieke net, de koffie vroeger bij The Fuzz, de koffie en goede broodjes van J.P. Vincken aan de Daalseweg, de unieke Mack’s patisserie naast Vincken. En binnenkort het speelveldje bij De Buut. Wat ik ook jarenlang heb gemist is de Royal. De Royal waar? Ja, de Royal in Heerlen, een van de mooiste bioscopen van Nederland, zo niet de allermooiste – na Tuschinski Amsterdam dan. Was jarenlang gesloten, vergane glorie. En Heerlen, de oostelijke mijnstreek, daar kwam je niet. Daar voelen ze zich al decennialang letterlijk en figuurlijk de roetveegpiet van Holland. Maar zie daar, de Royal is in oude glorie hersteld! De ideale locatie voor Filmhuis De Spiegel, Het Dutch Mountains Filmfestival, CineSud en Limburg Film Office. Een geweldig stukje creatieve economie daar in het zuiden, een echte Limburgse filmrenaissance. Wat Nijmegen Filmstad? Wat Arnhem, de Gelderse provinciehoofdstad waar het prachtige bioscoopmonument Rembrandt al een paar jaar zonder bestemming ligt te verkrotten!
Noa ’t Zuuje dan maar? Daar iets gaan doen? Ben alleen bang dat ik dan weer een oude bekende tegenkom. ‘Hé jong, woon je nog steeds in dit Heerlen? En doe je nog steeds iets in de fil..?

Ted Chiaradia

Bezig met laden