Allemaal vreemde mensen

Wilkolak, filmfoto bij column Ted Chiaradia, Fimhuis o42 Nijmegen

Op de Oranjesingel staat een oude, wat vervallen, witte villa. Vroeger schijnt in dat gebouw een bruisend cultureel centrum te hebben gezeten. Je kunt het je haast niet voorstellen. Nu lopen er vaak vreemde mensen rond. En zwervers en daklozen schijnen er ook in de buurt te verblijven.

Er wordt gezegd dat vroeger, heel vroeger, jongeren op weg naar een feestje uit dat gebouw een filmprojector gehaald hebben, met film en al. Don’t Look back, de beroemde muziekdocumentaire over Bob Dylan, zat nog in die projector. Een van de verliefde jongens deed het omdat zijn meisje een hartstochtelijke fan van de protestzanger was. In die tijd konden ze nog niet bevroeden dat Dylan later de Nobelprijs voor literatuur zou krijgen. En al helemaal niet dat dezelfde film, vele jaren na dato, in het kader van het overlijden van de filmmaker D.A. Pennebaker nog eens in Nijmegen vertoond zou worden. Op zondagavond 25 augustus.

For old times’ sake!

In dat vreemde gebouw, die oude, lege villa aan de Oranjesingel, schijnen in de oorlog ook de Duitsers te hebben gezeten. Een Wehrmachtsheim, voor ontspanning en vermaak van de gewone Duitse soldaat. Wat er toen allemaal is gepasseerd weet de overlevering niet meer, wel dat het gebouw ‘grundlich’ werd uitgewoond. Daarna werd het gebouw meteen weer door de geallieerden geclaimd. Die hadden ook behoefte aan ontspanning en luim. Het blijft een vreemd gebouw met een bizarre geschiedenis.

Wat er nu in die villa gebeurt, is een beetje een raadsel. Het staat al tijden vrijwel leeg. Tegelijkertijd wordt er beweerd dat er nog films worden vertoond. Er zou zelfs een heuse kleine bioscoop gehuisvest zijn. Met ‘een geheel eigenzinnige, artistiek verantwoorde programmering’, heet het. En als er al mensen zijn, bezoekers of medewerkers, ogen ze een beetje vreemd. De meeste vreemde geruchten doen dan ook de ronde. Er zouden helemaal geen bezoekers komen. De medewerkers zouden helemaal niet betaald worden. ‘We leven van goede cinema!’ roepen ze dan in koor, als waren ze een sekte. En waar doen ze het van? Hoe lang kunnen ze zo nog blijven bestaan? De Rabobank zal het zeker niet financieren. Die mogen sinds kort ons eigen NEC zelfs niet meer als klant bedienen.

Boze tongen beweren zelfs dat de Russen weleens achter die kleine cinema zouden zitten. De vriendenkring rondom Poetin. Niet voor niets vertonen ze in dat Filmhuis opmerkelijk veel films met een Russische of voormalige Oostblok-achtergrond. In de maand september gaan ze daar – toevallig – de hele maand allemaal oudere films vertonen. Van een of andere obscure Russische cineast, Andrei Tarkovski. ‘Filosofisch en spiritueel geladen werken met een unieke beeldtaal, vol van metafysische beschouwingen over de mens’, beweren ze. Maar eigenlijk dus films zonder kop of staart!

En we lezen dat in die verlaten, oude villa aan de Oranjesingel nu een Poolse film draait, Wilkolak. Van de jonge filmmaker Adrian Panek. Over een groep weeskinderen die na de Tweede Wereldoorlog opgesloten zitten in eveneens een verlaten villa. De verschrikkingen dienen zich vervolgens al aan. De film verandert gaandeweg in heuse horror. Heel knap hoe de regisseur de diverse genres weet te verbinden en uiteindelijk een verhaal over het overlevingsinstinct van de mens weet te presenteren. Een film met een optimistische boodschap. En zeg nu, dat laatste kunnen we tegenwoordig wel gebruiken.

Je voelt je haast nergens meer veilig. Een ratten- en muizenplaag op komst, parkeergarages, bouwmarkten en voetbalstadions die spontaan, zonder enige verklaring, instorten. Ik hoop maar dat de daken van de grote nieuwe bioscopen het houden. Misschien dan toch maar een filmpje pakken in die lege oude villa? Voor de veiligheid? Maar de ratten en muizen dan? Zelfs die schijnen er al jaren niet meer te komen.

Ted Chiaradia

Bezig met laden