Cannes 2019

Cannes, het jaarlijkse filmfestijn van gelal en gebral aan de Franse zuidkust dat op dit moment weer plaatsvindt, ik wil het er eigenlijk helemaal niet over hebben. Te lang heb ik er rondgezworven, op zoek naar nieuwe talenten, kleine artistieke films. Ontdekkingen, die vervolgens nauwelijks vertoond worden in bioscoop en filmtheater. Artistiek onweersproken, maar commercieel van generlei waarde. Zo ook nu weer Ayka. Een kleine, maar oh zo indringende film, dit portret van een jonge Kirgizische vrouw die zich in het winterse Moskou staande moet houden en permanent op de vlucht is voor louche schuldeisers. De overlevingsdrang van hoofdrolspeelster Samal Yeslyamova werd vorig jaar in Cannes geheel terecht bekroond met de prijs voor de beste actrice. Lovende kritieken, beschouwd als urgente cinema, waar meer dan zes jaar aan is gewerkt. Op dit moment niet of nauwelijks in ons land te zien. Voor het kleine Filmhuis O42 een extra reden om Ayka te koesteren. Ronald Rovers schreef er in De Filmkrant prachtig over: ‘uit een keiharde steen van het Russische materialisme kerft regisseur Sergey Dvortsevoy met Ayka een piëta zonder kind.’ In zijn interview met de Russische regisseur ook zo’n opmerkelijk citaat: ‘ooit geloofden we in communisme en niet in religie. Nu zeggen mensen religieus te zijn maar bidden ze alleen maar tot geld en goud.’ Alsof het niet alleen de huidige Russische maatschappij betreft, maar ook een passende metafoor is voor de filmindustrie.

Ayka wordt door diverse critici vergeleken met het werk van de Waalse gebroeders Dardenne, hun Rosetta uit 1999 in het bijzonder. Met deze odyssee van een wanhopige tiener wonnen zij hun eerste Gouden Palm. Internationaal wisten zij naam te verwerven met hun direct op de huid gefilmde stijl, met losse camera, haast documentair. Dit jaar dingen ze in Cannes met Le Jeune Ahmed weer mee naar de hoofdprijs. Een portret van een 13-jarige die radicaliseert onder de invloed van een imam. Een derde Gouden Palm zou een unicum zijn. En telkens denk ik dan weer, hoe is het toch mogelijk dat in Luik, slechts een twintigtal kilometer over de Nederlandse grens, deze grote Europese filmauteurs werken en produceren. Terwijl wij het in ons eigen land moeten doen met de recent uitgebrachte pseudo-artistieke nonsens als Nocturne. Is België en zeker Wallonië dan toch meer Frankrijk, toch meer Europa?

Over Europa gesproken: goede Europese cinema bent u van ons wel gewend. Daarom komende weken speciaal aandacht voor drie Europese studenten die met een Erasmus-beurs in Nijmegen studeren en stagelopen bij ons filmhuis. De komende drie zondagavonden vertonen we steeds de favoriete film van een van de drie, met daarbij hun persoonlijke toelichting op hun keuze. We starten zondag met Les Demoiselles de Rochefort van Jacques Demy. Deze muziekfilm uit 1967 is de favoriete film van Justine, onze Parijse stagiaire, zij zal hem ook inleiden. Diep onder de indruk ben ik van haar passie voor en vooral haar kennis over arthouse cinema. In vergelijking daarmee zijn wij in Nijmegen Filmstad slechts domoren. Ik hoop dan ook van harte dat u de komende zondagavonden komt voor deze bijzondere filmvoorstellingen, ter lering en vermaak. Aanstaande zondag maken we er zelfs een speciaal Frans feestje van. Juist op het moment dat de Gouden Palm 1200 km zuidelijker uitgereikt wordt, zingen en dansen wij met een piepjonge Catherine Deneuve en Gene Kelly op de klanken van Michel Legrand. En proosten we op de toekomst van de Europese cinema.


Ted Chiaradia

Bezig met laden