De blaadjes vallen weer van de boom

De belofte van Pisa, filmfoto Herfst, voor de een kermis, oliebollen en paling. Voor de ander een boswandeling en paddenstoelen zoeken. Steeds meer ook de Oktoberfesten, met blaasmuziek en bier. Zelfs in Nijmegen dringen Lederhosen en dirndljurk zich langzaam op. Maar de herfst is toch vooral het ideale moment voor een korte vakantie, meestal een stedentrip. Al lijkt dat tegenwoordig toch ook iets af te nemen. De invloed van Greta Thunberg? Ietsje minder vliegen graag?
Zelfs bij het grote Ajax schijnt het milieubewustzijn te zijn doorgedrongen. Het hele team reist binnenkort per spoor naar Lille voor een Europese wedstrijd. Maar voor hoe lang? Gisteren ontvingen we een bericht van de NS. ‘Herfst: de blaadjes vallen weer van de bomen. Lust voor het oog of last voor het spoor? De herfst heeft mooie kleuren, de herfst is het mooiste seizoen, maar de herfst heeft ook gladde sporen...’ Mooie oktoberpoëzie, maar eigenlijk niet meer dan de gebruikelijke vooraankondiging van overlast en veel vertraging.

Thuisblijven dan maar. Doe ik al jaren. De herfstvakantie is het ideale cinemamoment, waarom zou ik mijn koffers dan nog pakken? Binnen het oeuvre van Andrej Tarkovski maken we immers aan de hand van de meester altijd al onze eigen spirituele reis. In Solaris naar het onbewuste, in De Spiegel naar de herinnering en in Stalker naar het onbekende. En in Het Offer brengen we min of meer ons eigen Offer. ‘Houdt ie dan nooit op over die Rus?’, zul je nu wel denken.

OK dan, de herfstvakantie is ook de week van Cinekid. En uit dat programma presenteert Filmhuis O42 een pareltje als familiefilm, Binti. De 12-jarige Binti moet op een dag met haar vader vluchten voor de vreemdelingenpolitie omdat ze geen verblijfsvergunning hebben. Uiteindelijk zal het in dit actuele en tegelijkertijd hartverwarmende sprookje met haar wel goed komen. Door haar fantasie. Zo kan Binti wél blijven dromen een bekende vlogster te worden, in tegenstelling tot veel andere kinderen in de harde werkelijkheid. Moet ineens terugdenken, alweer een paar jaar geleden, dat er ook van de Nijmeegse basisschool De Buut twee kleine kinderen van school gehaald werden voor een enkele reis Ter Apel, geen verblijfsvergunning. Toen geen nieuws, nauwelijks aandacht. Dezelfde basisschool werd pas wereldnieuws – tot de BBC aan toe – toen het speelveldje gesloten moest worden omdat er teveel geluidsoverlast was voor de omwonenden. Al een tijdje niets meer over gehoord. Hoop niet dat de schoolkinderen en ouders binnenkort alsnog met tractoren richting voordeur van ons mooie Stadhuis moeten trekken. Daar hebben we inmiddels genoeg en echt overlast van.

Thuisblijven dan maar met een goed boek. Oktober, herfst, ook het moment van de literatuur, de Nobelprijs. Die ging naar de Poolse Olga Tokarczuk, politiek geëngageerd, milieubewust en feministisch. Daar moet een markt voor zijn in het Nijmeegse, dacht ik zo. Helaas, als ze in de boekhandel al van Olga gehoord hadden, geen boeken meer leverbaar. ‘Wij kunnen toch ook niet weten dat zij de Nobelprijs zou krijgen...!’ Wel Cees Nooteboom, veel Cees Nooteboom. ‘Een eerste keer, er is altijd een eerste keer!’, schreef hij ooit. Maar niet voor zijn Nobelprijs.

Dan maar Mano Bouzamour, in 2014 met De Belofte van Pisa de bestverkochte debuutroman. Een literaire sensatie, verkocht aan zo’n beetje het hele buitenland en inmiddels verfilmd. En hoe! ‘Ontwijk de herfst en gaat dat zien!’, schrijft De Linda. ‘Een moderne polderklassieker’ voor het Parool en zelfs Dana Linssen is in de NRC onverwacht positief over ‘het laveren tussen twee stadsmilieus’. Regisseur Norbert ter Hall en scenarist Robert Alberdink Thijm weten de flair en de dynamiek van de schelmenroman dan ook perfect te visualiseren. Beter zelfs, want Bouzamour was zo onder de indruk dat hij een oorspronkelijk fragment uit zijn boek heeft herschreven. Een seksscène weliswaar, maar het is weleens anders geweest. Zo is Het Diner van Herman Koch ooit in drie landen verfilmd. Geen enkele versie naar volle tevredenheid van de romanschrijver zelf, wel natuurlijk naar die van zijn bankrekening. Maar waarom je De Belofte van Pisa vooral moet zien is dat de film het bewijs is dat er eindelijk iets is veranderd in de Nederlandse cinema. Een nieuwe generatie diverse, vooral Marokkaans-Nederlandse acteurs heeft een einde weten te maken aan het monoculturele polderdrama. Eindelijk! Lees daarom Niet Alle Marokkanen Heten Mo (NRC, 8 oktober 2019) En dan snel naar de film, want op een boek van Olga Tokarczuk moeten we nog een hele poos wachten.

Ted Chiaradia

Bezig met laden