De elite

Filmfoto bij column Ted Chiaradia Filmhuis o42 Nijmegen
‘Vind je ook niet dat hij de looks van een jonge Hugh Grant heeft?’, hoorde ik laatst. Een dag daarvoor hadden ze hem op tv gezien, in Buitenhof. Sander Schimmelpenninck, de hoofdredacteur van Quote, erudiet, van adel en ook nog een leuke jongen om te zien. Kortom, een nieuwe ‘jeune premier’ aan het firmament. Heeft net een boek geschreven over het ontbreken van de elite: Elite gezocht. Elke maatschappij heeft volgens hem behoefte aan een goed functionerende elite. En die ontbreekt momenteel. Volgens Schimmelpenninck is de huidige elite geheel vervreemd van het normale leven en vervult al helemaal geen voorhoederol meer.
 
Ikzelf heb nooit tot enige elite behoord. Ben in wezen niet verder gekomen dan ‘Als je voor een dubbeltje geboren bent..’, het klassieke lied uit de jaren ’30 van Louis Davids. Kan daarom niet echt oordelen over elite. Voor mij nooit zo zichtbaar of tastbaar geweest. Behalve in de film dan. De katholieke elite in de Franse romantische komedie Bon Dieu bijvoorbeeld. Hoe de Verneuils, de rijke bourgeois familie, net gewend aan hun multiculturele gezin, in een nieuwe crisis terechtkomen, wanneer hun vier schoonzonen met vrouw en kroost het gepolariseerde Frankrijk willen verlaten.
 
Over polarisatie gesproken. Werd dit weekend door enkele echte cinefielen, bezoekers van Cleo de 5 à 7 van de grande dame Agnès Varda streng aangesproken of het wel verantwoord is om zo’n Dieu- film, zo’n Franse niemendal, te vertonen in een echt filmhuis. Een lange en ongemakkelijke discussie volgde en ging spontaan over op de katholieke kerk en zijn kindermisbruik. De bezoekers konden zich niet voorstellen dat zo’n kleine padvinder op het scoutingkamp met de aalmoezenier en zijn grote lantaren zomaar onbespied de bosjes in kon gaan. Bleek uiteindelijk dat er niet alleen spraakverwarring was maar ook filmverwisseling. Het ging niet meer over Bon Dieu maar over Grâce à Dieu van François Ozon. Een verdomd sterke film overigens, die jammer genoeg veel te weinig mensen willen zien. Ook hier hoe de elite er weer beter vanaf komt, ondanks alle ellende van het misbruik. Is de formulefilm Bon Dieu om te lachen, bij Grâce à Dieu vergaat het lachen om die katholieke bekrompen bourgeoisie je snel.
 
En bij die Engelse elite, die oude upper class, valt daar nog wat te lachen? Ik denk het niet! Laten we oprecht hopen dat we volgende week donderdag de 18e april het 40-jarig jubileum van de Monty Python’s Life of Brian nog kunnen meemaken. Of is het dan al harde Brexit en definitieve exit?
 
Voor ons een reden om de komende weken extra aandacht te geven aan het klassieke werk van James Ivory. Van oorsprong Amerikaan, maar wel de beste verfilmer van de Angelsaksische literatuur en daarmee chroniqueur van de Engelse bekrompen standenmaatschappij. Prachtige kostuumdrama’s, met onderhuidse klassenconflicten, liefdestragedies en de broeierige sfeer van de nadagen van het kolonialisme. En vooral hoe de wereld verandert zonder dat de hoofdfiguren het doorhebben en zich niet willen of kunnen aanpassen.
 
De liefdesverwikkelingen in Howards End uit 1992 naar E.M. Foster; het verassende sterke Autobiography of a Princess, over een gescheiden, in ballingschap levende Indiase prinses met een onbetrouwbaar geheugen. Het sensuele Heat and Dust, een groots epos over een vrouw die zichzelf in India ontdekt en haar verleden ontrafelt. Het onbekende Shakespeare-Wallah uit 1965, waar een Engelse familie in de nadagen van het kolonialisme door India reist en klassieke theaterstukken blijft opvoeren om letterlijk en figuurlijk te overleven. En natuurlijk Maurice, over de verboden herenliefde in het verstikkende upper class milieu van vlak voor WOI. Met een jonge, toen nog beminnelijke Hugh Grant. Allemaal beeldschone klassiekers in een fraaie digitaal gerestaureerde versie.
 
Hugh Grant. Opeens heb ik de klanken van Mon Dieu in mijn hoofd, de klanken van Edith Piaf. ‘Mijn God…, gun hem mij nog even, mijn minnaar! Een dag, twee dagen, een week! Gun hem mij nog even...!’ Hugh Grant of toch Sander Schimmelpenninck? Ik zal het de volgende keer vragen.
 

Ted Chiaradia

Bezig met laden