Film in de nacht

Maandagochtend was ik nog rustig aan het ontbijten. Bijkomen van een zwaar weekend. Ik meen dat ik ook nog luisterde naar de soulklanken van Bobby Womack’s ‘If You Think You’re Lonely’. Plots kwam het nieuws binnen. Ze zijn weggehaald! De Letters! De grote rode letters van I Amsterdam bij het Museumplein, het iconische beeld voor toeristen. Binnen een half uur, als een dief in de nacht verdwenen, zo snel. Waarom? Uit angst voor protesten? Voor de gele hesjes? Het gemeentebestuur vond de slogan ‘te individualistisch’ en zo zijn de letters voorlopig opgeslagen.

Ik herinner me nog dat moment in de Mijnstreek, mijn geboortegrond, ergens in de vorige eeuw. We kwamen terug van vakantie en alle mijnschachten en koeltorens waren ineens verdwenen. Alle herinneringen aan de mijnindustrie in een klap verdwenen door de sloopkogels. Daarna heb ik me altijd verweesd gevoeld. Als ik nu terugkom in het zuiden ben ik nog steeds verdwaald, letterlijk en figuurlijk. En juist dat heeft bijgedragen aan het individualisme.

Hoe moet dat nu met al die Chinezen, al die toeristen? Waar moeten ze nu hun selfie maken? En hoe moet ik weten als ik tussen die drommen toeristen sta, dat ik nog steeds in Amsterdam ben? Wat is er overigens mis met individualisme? Voor de Chinese toerist het grootse goed, lijkt me. En wij, als klein filmhuis, varen er ook wel bij.

‘Losse onderlinge banden, voor jezelf en directe naasten zorgen en opkomen’, dat is toch de definitie van individualisme? Dat doen wij in wezen ook. Sterker nog, dat is onze missie: onafhankelijk en authentiek zijn, geen rekening houden met commerciële belangen, niet gekaderd zijn in cultuurpolitieke motieven. Daarom is onze programmering zo uniek, zo bijzonder, ja zo individualistisch. Langzaam door steeds meer mensen erkend en gewaardeerd.

En film kijken is natuurlijk ook in zekere zin individualistisch. Een goede artistieke film komt het beste tot zijn recht in een rustige zaal met weinig mensen en het gevoel dat je alleen bent. Daarom is Filmhuis O42 inmiddels zo’n beste plek. Gastvrij, betrokken, waar echte cinema gekoesterd wordt.

Geen betere film op dit moment om alleen te zien dan Lost Highway, een spooky film noir, waarin de werkelijkheid aan de haal gaat met je fantasie. Helemaal een unieke ervaring is als je deze film midden in de nacht ziet. Als het buiten aardedonker is. Dat kan nu, in de nachtvoorstelling van zaterdag 8 december! Dus als je net verlaten bent door je geliefde, of als zo velen last hebt van de decemberblues: geef je over aan het cinematografische universum van David Lynch. En kom letterlijk en figuurlijk verdwalen op en in de Lost Highway.

Zo gaan we de nachtfilm weer in ere herstellen. Voor onszelf, als rechtgeaarde individualisten, maar ook voor de lonely hearts. En natuurlijk omdat we tegendraads en een beetje gek zijn. Want waar bestaat de nachtfilm nog, nergens toch? In Andere Tijden hadden we nog de Carolusbioscoop. Le Magnifique, de cultfilm met Jean Paul Belmondo, draaide daar in de seventies wel meer dan twee jaar. Overigens Carolus, bestaat dat nog, gaan mensen daar nog naar de film?

Lux, by the way, vertoont binnenkort de klassieker Novecento van Bernardo Bertolucci, in een prachtige nieuwe digitale versie. Hadden we graag ook willen draaien. Voor ons als klein, ongesubsidieerd, individualistisch theater jammer genoeg financieel niet haalbaar. Daarom bij ons aandacht voor ander, niet minder indrukwekkend, werk van deze legendarische Italiaanse meestercineast. Zijn eersteling, La Commare Secca. Hij was toen pas 21. Zijn allerbeste en sleutelfilm Il Conformista, over het fascistische vooroorlogse Italië, gebaseerd op de roman van Alberto Moravia. Zijn meest provocatieve en scabreuze, Last Tango In Paris, met de opzwepende sound van Gato Barbieri. Waarvoor Bertolucci destijds in Italië is veroordeeld. En tenslotte The Dreamers, zijn hommage aan het eeuwige jong zijn en de Franse Nouvelle Vague beweging van de jaren 60.

Jong heeft Bertolucci altijd willen zijn en blijven. Een stijlvolle, mooie Italiaan, geëngageerd, waar je diep door geraakt kon worden. Dieper geraakt was ik in 2013 op het Filmfestival in Rotterdam. Er restte een oude man, fragiel, in een rolstoel. Hij liet zich verleiden tot een optreden bij Twan ‘College Tour’ Huys, waar filmkunst pijlsnel overgaat in sensatie! De vragen over Last Tango, over Marlon Brando, Maria Schneider en natuurlijk The Butter Scene… Tegenwoordig schijnt het allemaal zelfs nog erger te zijn. Dan ga ik toch liever, desnoods alleen, lekker individualistisch in de nacht naar Lost Highway.

Ted Chiaradia

Bezig met laden