Gymnasium

Afgelopen weekend was tout intellectueel Nijmegen weer eens op het jaarlijkse Boekenfeest in De Vereeniging. Ik voel mij daar nooit zo thuis. Lees ook nauwelijks een boek. Af en toe moet ik wel om een kookboek te raadplegen. Ben die zaterdagavond maar naar het oude café biljart Het Haantje gegaan. Dacht, misschien komt Jan Siebelink nog langs. Oude witte mannen onder elkaar. En zeker na de slechte kritieken voor zijn laatste schrijfsel zal ie wel behoefte aan een kopstoot hebben, dacht ik zo. Knielen op een Bed Violen, de verfilming van zijn succesroman, is daar nog voor een deel opgenomen. Historisch café, historische plek met veel verhalen, heel veel verhalen. Meer dan alle literatuur in De Vereeniging bij elkaar. Na veel bier nog even afsluiten met een frietje waterfiets bij snackbar Corry op de hoek. Ook zo’n cultplek inmiddels.

Maar mag zoiets ordinairs nog wel? Sinds vorige week lijkt het wel alsof we vooral moeilijke woorden moeten gebruiken en alleen nog met een hete aardappel in de keel mogen praten. Wil je de politiek nog begrijpen, laat staan duiden, moet je minstens gymnasium gedaan hebben. ’De Uil van Minerva…!’ ik ken Minerva alleen uit de film Soldaat van Oranje. Rutger Hauer die een soepterrine met vermicelli over zijn kale hoofd krijgt en iets Latijns moet zingen. Corpsballen, ik heb er helemaal niets mee. Zou het daar ook niet overleefd hebben. Enge mensen, zeker in Leiden en Groningen. En dan hebben we het nog niet over Leuven. Daar moesten drie feuten liters visolie drinken. Uiteindelijk is er een jongeling overleden. Visolie laten drinken was volgens mijn grootvader alleen een gebruik in het vooroorlogse Italië van de fascisten, in hun strijd tegen de communisten.

Het Stedelijk Gymnasium in Nijmegen is sinds een paar weken een bekende plek geworden. Het uithangbord voor Nijmegen. Eerst haalden de scholieren het nieuws met hun busreis naar het Haagse Malieveld in hun milieuprotest. En na de verkiezingen, op de day after, stond – toevallig – oud-leerlinge Kysia Hekster prominent in beeld op de Kronenburgersingel, scholieren te interviewen. Zo wisten scholieren in luttele weken meer publiciteit voor een stad te genereren dan alle professionals met hun geldverslindende project Green Capital bij elkaar. Het moet wel een excellente school zijn.

Zijn wij even bevoorrecht dat wij als filmhuis in JO42 een samenwerking hebben met deze leerlingen, de toekomstige elite. Vrijdag is het weer zover, een bijzonder filmvoorstelling van en voor jongeren. Uniek en daarmee ook een voorbeeld voor de rest van Nederland. Dit keer The Hummingbird Project, een mengeling van thriller en tragikomedie van de Canadese cineast Kim Nguyen. Over de wereld van de opportunistische techpioniers en hun investeerders, die dwars door de VS glasvezels aanleggen om net iets eerder dan de concurrentie te weten hoe de aandelenmarkt reageert. Over de waanzin van de steeds sneller draaiende technologische wereld. Beslist niet de allerbeste film, maar wel razend actueel.

In zo’n wereld is ook behoefte aan rust, bezinning, aan iets anders. Ik herken daarmee ook de toenemende belangstelling voor filosofie, de klassieken, muziek, literatuur, Latijn. Kortom aan meer Bildung. Jammer genoeg moet ik dan afhaken. Heb geen klassieke scholing. Erg? Welnee, ik vind mijn rust bij cinema. Deze week weer bij al die intieme films als Het Pärt Gevoel, Tea with the Dames, Schapenheld, Maurice en Leaning Into The Wind. Of ik ga op zondagochtend een stukkie fietsen op mijn oude Gazelle Champion en eindig dan uitgeput met koersbroek middenin het unieke wielerdocument (speciale import) Wonderful Losers: A Different World. Loser, zo voel ik me soms ook een beetje, waarom? Niet omdat ik geen gymnasium heb bezocht en de klassieke talen niet beheers. Nee, spijtig is dat ik nooit heb leren pianospelen. Een oud-collega van mij, kortstondig nog directeur van Lux geweest, kon alle jonge meisjes in vervoering brengen als hij achter de vleugel plaatsnam. Ik ben niet verder gekomen dan drie jaar blokfluitles op de lagere school.


Ted Chiaradia

Bezig met laden