Van oude mannen in Venetië

Mijn vriend woont al een poos in Venetië, op Lido. Hoor zo uit directe hand over de ellende die toeristen teweegbrengen. Zoals onverstoorbaar in bikini zwemmen op het San Marcoplein, terwijl de hele stad overstroomd is. En over de warrige politiek en corruptie. De oude dogenstad zinkt verder weg in water en ellende. Ga het zien, zolang het nog kan, zou ik zeggen. Maar eigenlijk liever niet, het is al kermis genoeg daar. Vorige week ontmoette ik Wim Wenders. Mijn vriend sprak de oude filmmaker en kunstenaar Clemens Klopfenstein – je hebt altijd baas boven baas. Eind jaren 70 maakte Klopfenstein de legendarische cultfilm Geschichte der Nacht, die nu als slotfilm vertoond wordt in het Zwitsers paviljoen bij de Art Biënnale. Weet de gemiddelde filmliefhebber allang niet meer wie Wenders is, bij Klopfenstein zal helemaal geen lichtje meer branden. Klopfenstein filmde zonder dialoog, in zwart wit de lege straten en pleinen van de nacht. Deze beelden hadden in die tijd iets magisch, surrealistisch. Het sloot perfect aan bij het tijdsbeeld: een donkere, sombere tijd met evenzo sombere muziek. Donkere cinema. Zwart was toen nog gewoon, zelfs zwarte piet.

Nu leven we in een meer optimistische periode, nietwaar? Alles kan, alles mag! Toch voelen we ook de keerzijde. Mijn vriend ziet veel films, schrijft boeken en bezoekt allerlei arthouse cinema’s in Europa. Ook hij ervaart de culturele teloorgang. Bioscopen verdwijnen, transformeren in winkels, supermarkten, restaurants,  of erger: worden gesloopt. Onze ontmoeting dit weekend had wat weemoedigs, maar tegelijk ook iets positiefs. Erg blij zijn ze in Italië op dit moment met hun nieuwe filmheld Luca Marinelli. Deze charismatische hoofrolspeler uit het verrassend goede Martin Eden heeft iets van een jonge Alain Delon, Rutger Hauer en Brat Pitt. De film is gebaseerd op de Amerikaanse cultroman van Jack London, waarin een ruwe zeeman uitgroeit tot visionair, geliefd en tegelijkertijd verguisd schrijver. Eindelijk weer een goede Italiaanse film, vinden ze en masse in Italië. Nu het Nederlandse publiek nog, zou je denken. Want Martin Eden is ook volgens onze kritieken ‘letterlijk en figuurlijk een man van alle tijden, spectaculair om naar te kijken’. Zien dus!

Blij word ik weer als ik zie dat het kleine filmhuis O42 als een van de weinigen in het land The Trial vertoont, over de waanzin van de Stalinistische showprocessen. ‘Een muur van woorden waar geen grip op te krijgen is. Alleen voor wakkere hardcore geïnteresseerden!’, volgens de Volkskrant. Welnu wakker zijn ze nog steeds in dat voormalige communistische bolwerk van O42 in Nijmegen. Ronald Rovers is in Trouw overigens een stuk positiever, ‘Als de massa eenmaal door politici is wijsgemaakt dat er vijanden van de staat bestaan, dan is er geen houden meer aan...!’

Maar nog blijer werd ik toen ik hoorde dat er nog wel degelijk iemand in Nijmegen is die het werk van Klopfenstein kent en Geschichte der Nacht heeft gezien. Niemand minder dan de jonge en talentvolle programmeur van filmhuis O42. Daarmee het definitieve bewijs leverend dat dat filmhuis niet alleen charmant, tegendraads en artistiek is, maar inmiddels ook een broedplaats voor talent. Een filmhuis dat eigenlijk alleen al daarom moet blijven. En het is niet meer weg te denken. Het hoort bij het DNA van onze stad, net als ons eigen eNieSee!

Net toen ik nog een laatste opmerking over de ontlezing in ons land wilde plaatsen – dat er geen literaire programma’s meer zijn, dat we ons alleen nog moeten redden met de oude Van Dis eenmaal per jaar, dat het dan toch goed dat dat kleine Filmhuis O42 in ieder geval nog de literaire verfilming van Mano Bouzamour, De Belofte van Pisa, een kans geeft – net toen stormde mijn dochter de kamer binnen: ‘Hé, alweer terug? Al gehoord? De Beatles komen naar de Goffert. Die oude Paul McCartney, die zingt toch altijd over Yesterday? Echt iets voor jou! Kaarten regelen?’


Ted Chiaradia

Bezig met laden