Welkom in de kloonstad

Taxi Sofia, foto bij column

Vorige week is mijn bijdrage letterlijk en figuurlijk in de storm verloren geraakt. Had ik net zo’n leuk stukje geschreven over Tea with the Dames en over de troost en inspiratie die deze film ongetwijfeld zou kunnen bieden aan Theresa May, in haar eenzame en hulpeloze strijd in het Engelse House of Madness. Raakte ik in de chaos op Schiphol mijn bestand kwijt in de voor mij zo onbegrijpelijke digitale krochten van de cloud. Wat deed ik dan op Schiphol? Wachten en nog eens wachten op een, door het onrustige weer, vertraagde vlucht naar Sofia. Eén windje en heel ons logistieke raderwerk stond weer eens stil.

Overal in Europa is het weer inmiddels onrustig, letterlijk en figuurlijk. Wind uit de verkeerde richting, uit de hoek van het populisme, verhitte temperaturen in de meeste parlementen en alom stormen van protest. Overal min of meer hetzelfde. Dan voelde het vreemd genoeg in de Bulgaarse hoofdstad nog opmerkelijk rustig. Wat ik daar deed? In de eerste plaats veel rijden in taxi’s, dag en nacht, om zelf te ervaren hoe levensecht onze Bulgaarse film Posoki (Directions) is. Deze prachtige mozaïekfilm over de levens van verschillende taxichauffeurs in de Bulgaarse hoofdstad. Spontane verhalen, gefilmd met een mobiele camera, vol pijn en verdriet, maar ook vol levenslust en optimisme. Een film die eigenlijk iedereen zou moeten zien om te begrijpen en vooral te ervaren hoe het leven is aan de randen van ons Europa.

Maar wat in Sofia vooral ook opvalt is dat alle Europese steden, waar je ook bent, op elkaar zijn gaan lijken. Overal dezelfde modemerken, dezelfde huishoudketens, dezelfde Starbucks of Big Macs. De laatste resten van het ‘oude tijdperk’ worden ook hier weggepoetst. Geen Bulgaars restaurant meer te vinden, alleen maar ‘hippe’ Italiaanse restaurants, coffee- en wine bars. De ‘verklonifisering’, de eenvormigheid van de Europese steden heeft zich in sneltreinvaart voltrokken. Zonder dat we het doorhebben zijn we al één Europa. Opmerkelijk is dat het culturele aanbod evenzeer aan diezelfde eenvormigheid lijdt. Overal dezelfde televisieprogramma’s, dezelfde muziek, dezelfde mode, dezelfde films. Ja, zelfs de programmering in de Europese betere bioscopen, de arthouses, lijdt aan dezelfde saaie eenvormigheid.

Eigenlijk is er op filmgebied nog slechts één theater bijzonder en dat is, zonder aanmatigend te willen zijn, het kleine Filmhuis O42 in Nijmegen. Een ander soort programmering, met nadruk op filmklassiekers en cinema, laat zien waar we echt van houden. Een filmhuis volledig gerund door vrijwilligers en stagiaires, allen met passie voor cinema. Daarom was ik uitgenodigd door het filmfestival in Sofia, om aan – meest jongere – medewerkers van diverse Europese arthouse bioscopen uit te leggen wat echte passie voor cinema betekent, en hoe inspirerend passie kan zijn. Op hun beurt wisten die jonge medewerkers mij weer te inspireren met hun enthousiasme Een geweldig creatieve ontmoeting daar in Sofia.

Zaterdag 23 maart stellen we Filmhuis O42 beschikbaar voor een nieuw festival van het kunstcollectief Still Sunday. Ook hier gepassioneerde jonge kunstenaars die ons vast en zeker zullen inspireren en doen verbazen met hun poëzie, muziek, performance en films. Wat het precies zal zijn, ik weet het zelf ook nog niet, ik laat me verrassen. Ik hoop jij ook. Vanaf 15 uur tot in de late uurtjes en dat voor slechts 10 euro.


Ted Chiaradia

Bezig met laden