Welkom in Nijmegen

Sorry to bother You, filmfoto Heb het tegenwoordig niet zo op christenen. Ik heb toch altijd de indruk dat ze wegkijken of – al dan niet bewust – de verkeerde kant op kijken. Zo nu ook weer onze nijvere staatsecretaris Paul Blokhuis. Is zich ‘rot geschrokken’ van de schrikbarende stijging van het aantal daklozen in Nederland: meer dan 40.000 in 2018. Komt die man dan nooit buiten? Zo ja, dan kijkt hij vast niet om zich heen. OK, bij de wekelijkse kerkgang in Barneveld of elders in de Bible Belt zie je ze niet, die dak- en thuislozen. Daar worden de stoepjes wekelijks nog wel tijdig geveegd.

In onze gastvrije stad Nijmegen is het wel anders. Bij de kruising Oranjesingel/ Van Schevichavenstraat zitten en liggen ze in groten getale. In weer en wind. Kan me niet aan de indruk onttrekken dat ze zich welkom voelen. Onze progressief liberale partij heeft dan ook grote borden geplaatst met ‘Welkom in Nijmegen!’ Ik weet niet of zij ook introductiekorting krijgen op hun eerste lidmaatschap bij D’66. En onze minister van cultuur, het boegbeeld van D’66, heeft zij die dak- en thuislozen niet opgemerkt toen zij laatst met stevige stappers haar zomerwandeling in Nijmegen maakte, van kerk naar kerk? Lagen er toen geen daklozen in grasperken? Zaten ze toen niet hinderlijk op het trottoir? Kan het me niet voorstellen. Of dacht ze dat het bij de couleur locale hoort van onze stad, onze hartelijke stad? En voldoende betaalbare woningen en kamers beschikbaar, is dat de oplossing voor het probleem? Welnee, we laten het immers allang over aan de vrije markt. Hele woonwijken ‘verkameren’, woningen veranderen in kamerverhuurpanden, oude bioscopen worden appartementen. De Filipijnse cineast Brillante Mendoza, de maker van het vorig jaar vertoonde Ma’Rosa, liet het in 2008 al zien met zijn film Serbis. Hoe een familie scharrelend het hoofd boven water houdt door mensen tijdelijk onderdak te bieden in een oud filmhuis.

Deze week beginnen in diverse plaatsen de herdenkingen en festiviteiten van 75 jaar Bevrijding, 75 jaar Market Garden. Ambassadeurs, diplomaten en andere hoogwaardigheidsbekleders fietsen dan delen van de Liberation Route en doen daarbij ook Nijmegen aan, een tochtje vanuit Groesbeek. Als die Ambassadors Cycling Tour toevallig langs de Oranjesingel of Van Schevichavenstraat zou komen, kunnen ze met eigen ogen aanschouwen wat 75 jaar bevrijding ons uiteindelijk heeft gebracht. Een schrikbarende toename van het aantal daklozen in een overwegend rijk en welvarend land.

Voor die hoogwaardigheidsbekleders heb ik een alternatief programma! Als de stramme spieren het nog toelaten, stap dan even af bij Oranjesingel 42 en geniet van de film Sorry to Bother You. Een vileine en tegelijk absurdistische satire van filmmaker en rapper Boots Riley over onze over-gekapitaliseerde samenleving. Hoe een zwarte telemarketeer de top in zijn carrière alleen kan bereiken door zijn ‘witte stem’ te gebruiken en daarmee in wezen zijn roots moet verloochenen. En van iedereen in zijn omgeving lijkt te vervreemden. Deze zwarte komedie heeft vorig jaar met name in de VS en het VK veel stof doen opwaaien. En volgens de Filmkrant ‘zie je zelden een film die zo precies zijn vizier op de structurele problemen van onze wereld legt’. Vlijmscherp in zijn analyse, bijtende humor en met flair gemaakt. In het Amerika van Sorry to Bother You leven ‘dakloze’ werknemers in auto’s om in hun kapitalistische ratrace ooit de top te bereiken. Het enige alternatief is slavenarbeid voor een gratis stapelbed en fast food. Absurdistisch en cynisch, inderdaad, en het is maar een film. Maar als ik zo over straat loop, denk ik weleens dat onze werkelijkheid even bitter en cynisch is.

En VS-ambassadeur Pete Hoekstra, ook zo’n oprechte christen, die zal wel denken het is fake, het is allemaal fake. En vast zeker ook dat kleine Filmhuis O42 aan de Oranjesingel.


Ted Chiaradia

Bezig met laden