Zij van Elle

Handtekening Isabelle Huppert, bij column Ted Chiaradia

2016, een zonnige middag in mei. Cannes, de officiële wereldpremière van Elle. De comeback van Paul Verhoeven, met in de de hoofdrol Isabelle Huppert. Ik was een van de weinige Nederlanders in de grote zaal van het Palais. Vooraf was er al de gebruikelijke kritiek: ‘Verhoeven is te commercieel, te platvloers en nu ook nog iets met verkrachting.’ ‘Daar gaan we niet naar toe, dat vertonen we niet!’

De werkelijkheid was anders. De film kreeg een daverende ontvangst, een wel vijf minuten durend ovationeel applaus. Verhoeven zou er later ongetwijfeld een kwartier van maken! Ellewas inderdaad een verdraaid goede film, artistiek, suspense en tegelijk licht van toon. En volledige gedragen door de Franse steractrice Isabelle Huppert. De grote klasse van Verhoeven was dan ook de vrijheid die hij haar leek te hebben gegeven om te schitteren.

La Huppert heeft in haar lange carrière sowieso het vermogen ontwikkeld om boven het verhaal, boven de film uit te stijgen. Als een van de weinigen heeft zij de kwaliteit om zelfs een zwakke film beter te doen lijken. Tal van meesterwerken staan op haar curriculum. La Pianistevan Michael Haneke is een grootste film, met een zeer bijzonder thematiek. Maar door Huppert te kiezen als vrouw die worstelt met haar seksuele gevoelens is het een film om-nooit-meer-te-vergeten geworden. Een verontrustend portret in al zijn facetten. Met La Cérémoniebeleefde de oude Franse meester Claude Chabrol na jaren zijn comeback. Geheel en al te danken aan La Huppert die als wraakzuchtige huishoudster deze doorsnee thriller een extra dimensie geeft. En dan La Dentellièrevan Claude Goretta uit 1977. Even leek er sprake te zijn van een Zwitserse nieuwe filmgolf met het werk van Goretta en Alain Tanner. Dat alles is in de vergetelheid geraakt, maar wat overgebleven is, is Isabelle Huppert. Als 22-jarige maakte ze meteen een verpletterende indruk als verlegen kapstertje en haar noodlottige liefde voor zo’n typisch Franse intellectueel. Een bijna stille film waar nauwelijks in gesproken wordt. Huppert weet als verlegen meisje haar verdriet verborgen te houden achter haar grote ogen. Michael Haneke, met wie ze vier films heeft gemaakt, zou later zeggen dat Huppert als geen ander extreem leed en ijzig intellectualisme kan verbinden. Dat leed werd in 1977 voor het eerst zichtbaar in dit Zwitserse minimalistische meesterstuk.

Nu ik het toch over vroeger heb. Heel lang geleden, ik weet niet meer precies wanneer, het moet begin jaren 90 in Cinemarienburg zijn geweest, deed ik een interview met Johanna ter Steege. Zij brak net internationaal door met de Hongaarse film Dear Emma, Sweet Böbevan de meestercineast Istvan Szabo. Niemand kent hem jammer genoeg nog, en de film zijn we al helemaal vergeten. Ook hier speelde Ter Steege een verlegen vrouw vol leed en verdriet. Ik vergeleek haar toen met Huppert in La Dentellière. Niemand had die film toen gezien. Door veel pech is het met de internationale filmcarrière van Ter Steege niet voorspoedig gelopen. Zo gingen op het laatste moment grote producties met Jean Luc Godard en Stanley Kubrick niet door. En net nu La Huppert geëerd wordt met een retrospectief in Eye in Amsterdam en ook wij de vruchten hiervan plukken, viert Ter Steege haar grote succes met de openluchttheater voorstelling Hanna van Hendrikbij vliegveld Twenthe. Ga dat zien!

Ik ontmoette Huppert een kleine tien jaar geleden eens in het café van de schouwburg in Amsterdam. Ze had toen net in Un Tramwaygespeeld, een bewerking van A Streetcar Named Desire, in een regie van de Poolse theaterregisseur Krzysztof Warlikovski. Jaren daarvoor heb ik in Cannes ooit eens een half uur naast James Bond gestaan. Maar geen bewijs van. Het pre-selfie tijdperk, dus geen foto en geen pen bij de hand voor een handtekening. En veel te onhandig om iets te zeggen. Ik zou het Schotse accent van Sean Connery ook nooit verstaan hebben. Maar nu met Huppert in Amsterdam greep ik mijn kans. Als een verlegen puber vroeg ik haar handtekening en het werd onverwacht nog een interessant klein gesprek. Dit weekend verscheen er in De Volkskrant bijlage een mooi artikel over de Franse diva. Tot mijn verbazing las ik dat zij in het bezit is van een elegant filmtheater in Parijs, Christine 21, geprogrammeerd door haar zoon met veel aandacht voor klassiekers. Dat wist ik nog niet. In plaats van haar handtekening, had ik natuurlijk moeten vragen of zij niet ook eigenaresse wilde zijn van een klein elegant filmtheater in Nijmegen. Ik zou de programmering er graag vrijwillig bij willen doen! En uiteraard met veel filmklassiekers…


Ted Chiaradia

Bezig met laden